Mình thường chia thông tin thành 3 loại với mức độ quan trọng giảm dần: Loại 1 tác động đến bản chất, loại 2 là loại tác động ngắn hạn, loại 3 là nhiễu.
Sau một thời gian dài đầu tư, mình nhận ra 1 điều thú vị: Tần suất xuất hiện của thông tin thường tỷ lệ nghịch với giá trị của nó. Nghĩa là: Nhiễu thì xuất hiện liên tục, tin ảnh hưởng ngắn hạn thì xuất hiện theo tháng/quý, còn loại thay đổi bối cảnh trọng yếu đôi khi vài năm mới có một lần.
1. Loại thay đổi bối cảnh trọng yếu.
Đây là nhóm quan trọng nhất và ít khi xuất hiện nhất. Nó là những thứ cốt lõi của thị trường chung và/hoặc của riêng doanh nghiệp.
- Về thị trường là những thay đổi lớn mang tính vĩ mô như luật, chính sách tiền tệ - tài khóa, định hướng chính sách của chính phủ.
- Về doanh nghiệp thì là các yếu tố như: ban lãnh đạo, hoạt động kinh doanh cốt lõi, cơ cấu cổ động, nền tảng tài chính và định giá.
Những thông tin này ảnh hưởng trọng yếu đến triển vọng phát triển của doanh nghiệp cũng như giá cổ phiếu trong nhiều năm tới. Nên một khi những thông tin kiểu này xuất hiện, mình thường phải làm bài tập rất nghiêm túc:
- Luận điểm đầu tư ban đầu có thay đổi không?
- Cấu trúc danh mục có cần điều chỉnh không?
- Ngành nào thực sự hưởng lợi hay bị thiệt hại?
Đây là nhóm thông tin bắt buộc theo dõi để đưa ra hành động.
2. Nhóm ảnh hưởng ngắn - trung hạn
Những tin tức liên quan đến kết quả kinh doanh quý, tiến độ dự án, chu kỳ kinh doanh của doanh nghiệp, thay đổi cơ cấu vốn trong mức độ bình thường…
Những thông tin này quan trọng, nhưng phần lớn không làm thay đổi bản chất của doanh nghiệp hay thị trường, nó yêu cầu chúng ta phải định lượng lại thay vì phản ứng định tính. Ngày nay với sự đa dạng các công ty chứng khoán, mọi xu hướng mới nhất hầu như sẽ được các analyst cập nhật, nên với những thông tin như này, mình thường xem nó có làm thay đổi định giá nhiều không, nếu chỉ quanh quanh 5 -10% định giá thì thường mình sẽ không hành động gì, còn nếu nhiều hơn thì sẽ hành động, nhưng chủ yếu là tăng giảm tỷ trọng.
Ví dụ: Gần đây giá dầu tăng làm tăng áp lực lạm phát giảm thu nhập khả dụng của người dân, ảnh hưởng trực tiếp nhóm ngành bán lẻ. Lúc này, mình sẽ yêu cầu một mức chiết khấu cao hơn (giá rẻ hơn) mới xuống tiền mua nhóm bán lẻ, hoặc chủ động giảm bớt tỷ trọng nếu đã nắm giữ.
3. Nhiễu
Đây là thứ xuất hiện nhiều nhất mỗi ngày: Tin đồn, những câu chuyện thay đổi liên tục theo phiên, những tin tức tác động đến doanh nghiệp gần như không đáng kể (tăng giảm hàng tồn kho PNJ, HPG được phê duyệt làm KCN... những cái này không phải sai, chỉ là nó tác động quá nhỏ đến giá trị doanh nghiệp) hoặc những biến động rất ngắn mà chính thị trường vài hôm sau cũng quên mất.
Mình sẽ chọn bỏ qua với các tin tức như vậy.
Thực ra, nhiễu cũng có một xác suất xảy ra nhất định, nhưng là xác suất cực kỳ nhỏ. Nếu phải đi xử lý nghe ngóng với từng case xác suất nhỏ, sẽ rất hao tâm tổn sức.
Vì vậy, mình sẽ chỉ để đó và không hành động gì. Nhưng nếu mẩu tin đó lặp lại với tần suất dày hơn, có nhiều manh mối độc lập khác cùng chỉ về nó hơn, nghĩa là xác suất xảy ra đã tăng lên, thì đó mới là lúc mình bắt đầu đi tìm hiểu sâu về nó.
---
Bản ghi chú Nhiễu sắp tới của mình cũng sẽ vận hành theo framework trên, ý tưởng là cố gắng diễn giải các thông tin xuất hiện trên thị trường và phân chia nó vào 1 trong 3 loại trên để nhà đầu tư dễ dàng hơn trong việc ra quyết định.